Uzależnienie to nie tylko używka. Co jest pod spodem?

To jeden z najważniejszych tematów, o których chcemy mówić w ZWROTNIKU.

Bo kiedy człowiek przychodzi na terapię, łatwo zobaczyć przede wszystkim: alkohol, narkotyki, hazard, leki czy inne zachowanie. To jest widoczna część problemu, ta, która sprowadza kłopoty i którą widzi otoczenie.

Ale pod tym może znajdować się znacznie więcej.

Co naprawdę jest pod spodem

Lęk. Samotność. Wstyd. Złość. Poczucie odrzucenia. Trudności w relacjach. Niskie poczucie własnej wartości. Nieumiejętność stawiania granic. Potrzeba bycia ważnym. Doświadczenia, których człowiek nigdy wcześniej nie miał możliwości przeżyć i zrozumieć.

Uzależnienie prawie nigdy nie bierze się znikąd. Zanim alkohol, gra czy leki stały się problemem, przez jakiś czas były rozwiązaniem. Wyciszały lęk, którego nie dało się nazwać. Dawały śmiałość tam, gdzie brakowało poczucia własnej wartości. Pozwalały zasnąć, wytrzymać, nie czuć. Człowiek nie sięga po używkę dlatego, że jest słaby. Sięga dlatego, że w jego historii nie pojawił się inny sposób poradzenia sobie z tym, co przeżywa.

To ważne rozróżnienie, bo zdejmuje z uzależnienia moralną etykietę. Nałóg to nie wada charakteru. To wyuczony, kosztowny sposób regulowania emocji, który kiedyś działał, a teraz niszczy.

Dlaczego samo odstawienie nie wystarcza

Jeżeli nałóg obsługiwał ważne potrzeby, to jego odstawienie zostawia po sobie pustkę. Lęk, napięcie i samotność nie znikają razem z ostatnim kieliszkiem. Przeciwnie, często stają się głośniejsze, bo nie ma już niczego, co je zagłuszało.

Dlatego pytamy nie tylko:

„Jak przestać?"

ale także:

„Co sprawia, że potrzebujesz tego, żeby funkcjonować?"

To zasadnicza różnica. Bo można nauczyć człowieka, jak nie sięgać po substancję, i na tym poprzestać. Ale wtedy praca kończy się na objawie, a przyczyna czeka. To jedna z częstych przyczyn nawrotów, o których piszemy w artykule Dlaczego człowiek wraca do uzależnienia?

Dokąd może pójść terapia

Terapia może pójść znacznie dalej niż nauka abstynencji:

• jak przeżywać emocje, zamiast je znieczulać,
• jak budować relacje, w których nie trzeba grać roli,
• jak radzić sobie z napięciem bez sięgania po „coś",
• jak stawiać granice i mówić „nie" bez poczucia winy,
• jak rozumieć siebie, swoją historię i swoje reakcje,
• jak wytrzymywać trudne momenty bez uciekania.

W ZWROTNIKU pracujemy nad tym w programie łączącym terapię indywidualną i grupową, w podejściu poznawczo-behawioralnym i psychodynamicznym oraz w oparciu o model Mellibrudów. Grupa daje coś, czego nie da żadna samotna praca: doświadczenie, że można być widzianym w swojej prawdzie i nie zostać odrzuconym. Dla wielu osób to pierwsze takie doświadczenie w życiu. Szczegóły programu znajdziesz w ofercie, a ludzi, którzy go prowadzą, poznasz na stronie kadry.

Człowiek, nie etykieta

Uzależnienie jest częścią historii. Nie jest całą historią człowieka.

Za każdą diagnozą stoi ktoś, kto ma swoje doświadczenia, relacje, zasoby i możliwości. Praca terapeutyczna, która widzi tylko nałóg, widzi za mało. I właśnie dlatego w ZWROTNIKU chcemy patrzeć na człowieka szerzej: nie „alkoholik" czy „hazardzista", tylko konkretna osoba, człowiek, który doświadczył cierpienia na którego uśmierzenie znalazł destrukcyjny w konsekwencjach sposób (używki, zachowania).

Kiedy to cierpienie zostaje zrozumiane i zaopiekowane, nałóg przestaje być potrzebny. To dłuższa droga niż samo „przestań pić". Ale to droga, która prowadzi do trwałej zmiany, a nie do zaciśniętych zębów.