Uzależnienie od alkoholu - pierwsze sygnały, których nie warto ignorować

Alkohol często pojawia się w życiu jako coś zupełnie zwyczajnego. Spotkanie ze znajomymi. Kolacja. Weekend. „Drinki na poprawę humoru".

Nikt nie planuje uzależnienia. Ono nie przychodzi jednego dnia, z ogłoszeniem. Rozwija się powoli, małymi przesunięciami, z których każde z osobna łatwo wytłumaczyć. Problem zaczyna się wtedy, kiedy alkohol przestaje być dodatkiem do życia, a zaczyna stawać się sposobem na życie.

Dlaczego tak trudno to zauważyć u siebie

Granica między piciem towarzyskim a piciem szkodliwym jest rozmyta, bo przesuwa się stopniowo. Organizm przyzwyczaja się do alkoholu i z czasem potrzebuje go więcej, żeby uzyskać ten sam efekt. To, co rok temu było „dużo", dziś wydaje się normą. Otoczenie też się przyzwyczaja, a picie jest w Polsce na tyle powszechne, że długo nie budzi niczyjego niepokoju.

Do tego dochodzi mechanizm, który psychologia zna bardzo dobrze: umysł broni się przed niewygodną prawdą. „Piję tyle co wszyscy." „Zawsze mogę przestać." „Mam stresującą pracę, należy mi się." Te zdania nie są kłamstwem wypowiadanym z premedytacją. To sposób, w jaki człowiek chroni obraz siebie. I właśnie dlatego pierwsze sygnały tak łatwo przeoczyć.

12 sygnałów ostrzegawczych

Niepokojące sygnały mogą obejmować:

• picie częściej niż wcześniej,
• zwiększanie ilości alkoholu,
• trudność w zakończeniu picia, kiedy już się zaczęło,
• picie mimo wcześniejszych postanowień,
• picie w samotności,
• ukrywanie ilości wypijanego alkoholu,
• usprawiedliwianie picia,
• problemy w pracy lub rodzinie,
• konflikty po alkoholu,
• picie w celu poradzenia sobie z emocjami,
• powracające myśli o alkoholu,
• okresy abstynencji zakończone powrotem do wcześniejszego schematu.

Żaden pojedynczy punkt z tej listy nie przesądza o uzależnieniu. Ale jeśli rozpoznajesz kilka z nich, a zwłaszcza jeśli czytasz tę listę z narastającym napięciem, to sygnał, którego nie warto zbywać.

„Przecież normalnie funkcjonuję"

To jedno z najczęstszych zdań, które słyszymy. Praca jest. Rodzina jest. Rachunki zapłacone. Skoro wszystko działa, to jaki problem?

Uzależnienie od alkoholu długo potrafi współistnieć ze sprawnym funkcjonowaniem. Utrata pracy, zdrowia czy rodziny to zwykle późne stadium, a nie początek. Wcześniej dzieje się coś mniej widocznego: życie stopniowo organizuje się wokół picia. Planowanie dnia z myślą o wieczornym alkoholu. Niechęć do wyjazdów tam, gdzie nie będzie można się napić. Ulga na myśl, że „już niedługo". To wszystko dzieje się w środku, zanim cokolwiek widać na zewnątrz.

Najważniejsze pytanie: co alkohol robi dla mnie?

Zamiast liczyć wypite kieliszki, warto zadać sobie inne pytanie:

„Co alkohol robi dla mnie?"

Czy daje odwagę? Pozwala odpocząć? Odłącza od problemów? Pomaga nie czuć? Daje poczucie przynależności?

Odpowiedź na to pytanie mówi więcej niż jakakolwiek tabelka z ilościami. Bo jeżeli alkohol stał się jednym z podstawowych sposobów regulowania emocji, sama decyzja „nie piję" może nie rozwiązać problemu. Napięcie, samotność czy lęk, które alkohol dotąd wyciszał, nigdzie nie znikają. Zostają i domagają się obsłużenia.

Potrzebna jest wtedy również odpowiedź na drugie pytanie:

„Czego będę potrzebować, kiedy alkohol przestanie pełnić tę funkcję?"

I właśnie nad tym można pracować w terapii. Nie tylko nad tym, żeby nie pić, ale nad tym, żeby życie bez alkoholu dało się dobrze przeżyć. Więcej o tym podejściu piszemy w artykule Uzależnienie to nie tylko używka. Co jest pod spodem?

Co możesz zrobić już dziś

Nie musisz od razu podejmować wielkich decyzji. Możesz zacząć od uczciwej obserwacji: przez dwa tygodnie zapisuj, kiedy pijesz, ile i w jakiej sytuacji emocjonalnej. Sam zapis niczego nie leczy, ale często otwiera oczy, bo pokazuje schemat, który na co dzień umyka.

Możesz też po prostu porozmawiać ze specjalistą. Jedna konsultacja to nie jest zapisanie się na terapię ani żadna deklaracja. To rozmowa, po której będziesz wiedzieć więcej. Jak wygląda takie spotkanie, opisujemy w artykule Co dzieje się podczas pierwszego spotkania z terapeutą?

W ZWROTNIKU prowadzimy stacjonarną terapię uzależnień - od diagnozy, przez detoksykację organizowaną we współpracy z personelem medycznym, po program terapeutyczny łączący pracę indywidualną i grupową. Ośrodek znajduje się we Wróblewie koło Ozorkowa, w centrum Polski, z dogodnym dojazdem z Łodzi, Warszawy i Poznania.

Pierwszy krok to rozmowa

Jeśli którykolwiek fragment tego tekstu brzmi znajomo, nie czekaj, aż sygnały staną się głośniejsze. Zadzwoń: 505 989 605. Rozmowa do niczego nie zobowiązuje, a może być początkiem zmiany. Możesz też napisać przez formularz kontaktowy.