Czy marihuana uzależnia? Mity o „miękkim” narkotyku
Czy marihuana uzależnia? Terapeutka uzależnień rozbiera najczęstsze mity, tłumaczy różnicę między używaniem a uzależnieniem i mówi, kiedy szukać pomocy.

Czy marihuana uzależnia? Tak, choć nie każdego, kto po nią sięga. W ośrodku słyszymy to pytanie najczęściej od rodziców nastolatków i od dorosłych, którzy palą „tylko wieczorem, żeby się wyciszyć”. Jedni i drudzy liczą zwykle na odpowiedź, że skoro to roślina, problem jest mniejszy. Nasze doświadczenie mówi co innego.
Nie piszemy tego, żeby kogoś straszyć albo zawstydzać. Chcemy oddzielić fakty od powtarzanych w internecie i wśród znajomych mitów oraz pokazać, gdzie kończy się okazjonalne palenie, a zaczyna problem, z którym trudno poradzić sobie samemu.
W skrócie
- Marihuana może uzależniać, a u osób palących codziennie po odstawieniu pojawiają się objawy, takie jak drażliwość i kłopoty ze snem.
- Używanie, nadużywanie i uzależnienie to różne stany. Granicę wyznacza utrata kontroli i szkody, nie sama częstotliwość palenia.
- Dzisiejsza marihuana ma zwykle więcej THC niż ta sprzed lat, więc działa mocniej, niż pamiętają to rodzice.
- Jeśli bez palenia trudno zasnąć, uspokoić się albo przetrwać dzień, to dobry moment na rozmowę ze specjalistą.
Czy marihuana uzależnia tak samo jak inne narkotyki?
Marihuana uzależnia, a uzależnienie od niej rozpoznaje się według tych samych kryteriów co uzależnienie od alkoholu czy innych narkotyków. Przebieg bywa łagodniejszy fizycznie, ale psychicznie potrafi trzymać bardzo mocno.
W naszej pracy najczęściej widzimy uzależnienie psychiczne. Joint staje się głównym sposobem na napięcie, nudę, smutek albo złość. Z czasem człowiek nie pamięta już, jak radził sobie z trudnym dniem bez niego.
Ciało też reaguje. Osoby, które paliły codziennie, po odstawieniu opisują drażliwość, niepokój, bezsenność, bardzo żywe sny i brak apetytu. Te objawy mijają, ale w pierwszych dniach są na tyle przykre, że wiele osób wraca do palenia „tylko na sen”. Tak działa mechanizm uzależnienia i ma on niewiele wspólnego z siłą woli.
Używanie, nadużywanie i uzależnienie: czym się różnią?
Różnica nie leży w tym, ile ktoś pali, ale w tym, czy nad tym panuje i czy płaci za to szkodami. Ta sama ilość może u jednej osoby być epizodem, a u innej objawem poważnego problemu.
Używanie to sięganie po marihuanę okazjonalnie, bez wyraźnych szkód i bez trudu z odmową. Nadużywanie zaczyna się, gdy pojawiają się konsekwencje: zaległości w szkole albo w pracy, kłótnie w domu, prowadzenie auta po paleniu, kłopoty z pamięcią. Mimo to palenie trwa.
Uzależnienie to stan, w którym marihuana zaczyna rządzić dniem. Pojawia się silna potrzeba zapalenia, trudno kontrolować ilość i moment, potrzeba coraz więcej, żeby poczuć efekt. Zainteresowania się kurczą, a palenie trwa mimo szkód, które widzi już otoczenie.
W gabinecie pytamy mniej o liczbę jointów, a bardziej o to, co by się stało, gdyby ktoś przestał na miesiąc. Odpowiedź na to pytanie zwykle mówi więcej niż jakakolwiek tabelka. Szerzej opisujemy to w tekście o tym, jak rozpoznać objawy uzależnienia od narkotyków.
Mity o marihuanie, które słyszymy najczęściej
Większość mitów ma w sobie ziarno prawdy, i dlatego tak dobrze się trzymają. Kłopot w tym, że z tego ziarna wyciąga się wnioski, które usypiają czujność.
„To naturalne, więc nieszkodliwe”
Pochodzenie z rośliny nic nie mówi o tym, jak substancja działa na mózg. Tytoń i mak też są roślinami. THC wpływa na układ, który reguluje nastrój, pamięć, sen i odczuwanie przyjemności. U nastolatków i młodych dorosłych, których mózg wciąż dojrzewa, ten wpływ jest szczególnie wyraźny.
„Marihuana nie uzależnia”
O tym pisaliśmy wyżej. Dodajmy jedno: dzisiejsze odmiany i produkty, w tym olejki i koncentraty, mają zwykle znacznie więcej THC niż marihuana sprzed lat. Rodzic, który pamięta jointa z młodości, często nie wie, jak mocną substancję ma dziś w ręku jego dziecko.
„Jest lepsza niż alkohol”
To porównanie niczego nie rozstrzyga, bo obie substancje szkodzą inaczej. Odstawienie alkoholu bywa groźniejsze dla ciała, a marihuana częściej odbija się na motywacji, pamięci i psychice. W ośrodku regularnie spotykamy osoby, które piją i palą jednocześnie albo zamieniają jedno na drugie, gdy próbują „ograniczyć”.
„Pomaga na sen i lęk”
Na krótką metę wiele osób faktycznie czuje się spokojniej. Potem rośnie tolerancja, a przy próbie odstawienia sen i lęk wracają mocniejsze niż przedtem. Silne THC samo potrafi wywołać atak paniki, a u osób z predyspozycją epizod psychotyczny.
Często widzimy też, że palenie przykrywa nieleczoną depresję, zaburzenia lękowe albo ADHD. Wtedy potrzebna jest praca z jednym i drugim naraz. Piszemy o tym w artykule o tym, czym jest podwójna diagnoza.
„Jest legalna w innych krajach, więc jest bezpieczna”
Legalność nie oznacza bezpieczeństwa. Alkohol i papierosy są legalne, a nikt nie nazywa ich zdrowymi. Kraje, które dopuściły sprzedaż marihuany, wprowadzają limity wieku i ostrzeżenia właśnie dlatego, że znają ryzyko. W Polsce posiadanie marihuany jest przestępstwem, a marihuana medyczna to lek na receptę, stosowany pod kontrolą lekarza. To coś innego niż susz kupiony od znajomego.
Kiedy palenie przestaje być „rekreacyjne”?
Palenie przestaje być rekreacyjne wtedy, gdy zaczyna być potrzebne do normalnego funkcjonowania. Sygnałem nie jest pojedynczy weekend, tylko powtarzający się wzór.
Zwróć uwagę, jeśli:
- palisz częściej albo więcej, niż planujesz,
- bez marihuany nie potrafisz zasnąć ani się wyciszyć,
- rezygnujesz z rzeczy, które kiedyś sprawiały Ci radość,
- bliscy mówią, że się zmieniłeś, a Ty odruchowo się bronisz,
- próby przerwy kończą się po kilku dniach.
Jeśli martwisz się o kogoś bliskiego, zacznij od spokojnej rozmowy, bez przesłuchania. Podpowiedzi znajdziesz w tekście o tym, jak rozmawiać z osobą uzależnioną.
Gdy po paleniu pojawiają się silne lęki, przekonanie, że ktoś śledzi albo chce skrzywdzić, lub myśli samobójcze, nie czekaj. Skontaktuj się z lekarzem albo zadzwoń pod 112. Całodobowo możesz też zadzwonić do Centrum Wsparcia pod numer 800 70 2222 lub na telefon zaufania 116 123.
Jak wygląda leczenie uzależnienia od marihuany?
Leczenie zaczyna się od rozmowy i diagnozy, a potem opiera się na psychoterapii. Nie ma tabletki, która zastąpi zrozumienie, po co ktoś pali i czym to palenie zastąpić.
W ZWROTNIKU łączymy terapię indywidualną i grupową. Pracujemy w nurcie poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym i według modelu Mellibrudów. Gdy podejrzewamy, że pod paleniem kryje się depresja, lęk albo ADHD, zapewniamy konsultację i diagnozę psychiatryczną. Więcej o tym, jak pracujemy, przeczytasz na stronie o terapii uzależnienia od narkotyków.
Nie wiesz, czy palenie to już problem? Zadzwoń, porozmawiamy spokojnie o Twojej sytuacji.
Najczęstsze pytania
Czy można uzależnić się od marihuany, paląc tylko w weekendy?
Można, choć ryzyko rośnie wraz z częstotliwością i mocą produktu. Ważniejsze od kalendarza jest to, czy weekend bez palenia wydaje się nie do zniesienia.
Jakie są objawy odstawienia marihuany?
Najczęściej drażliwość, niepokój, bezsenność, żywe sny, spadek apetytu i silna chęć zapalenia. Objawy są przykre, ale zwykle stopniowo słabną.
Czy marihuana może wywołać psychozę?
Może, szczególnie przy mocnym THC, u młodych osób i u tych, które mają predyspozycje do zaburzeń psychotycznych. Objawy takie jak urojenia czy omamy wymagają pilnej konsultacji z lekarzem.
Czy uzależnienie od marihuany leczy się w ośrodku stacjonarnym?
Tak, terapia stacjonarna ma sens, gdy próby ograniczenia palenia w domu nie przynoszą efektu albo gdy towarzyszą mu inne trudności psychiczne. O wyborze formy pomocy rozmawiamy indywidualnie.